ΥΠΕΡΙΔΡΩΣΙΑ

Η υπεριδρωσία είναι αποτέλεσμα της υπερβολικής έκκρισης ιδρώτα από τους εκκρινείς ιδρωτοποιούς αδένες.

υπεριδρωσία - miradry

Τι είναι η υπεριδρωσία;

Υπεριδρωσία είναι η υπερβολική παραγωγή ιδρώτα από τους εκκρινείς ιδρωτοποιούς αδένες συγκριτικά με αυτή που απαιτείται για τη θερμορύθμιση του σώματος. Δεν προκύπτει από τη ζέστη και τις υψηλές θερμοκρασίες του περιβάλλοντος, αλλά ούτε από την άσκηση ή την έντονη συναισθηματική φόρτιση. Πρόκειται για μια παθολογική κατάσταση.

Υπάρχουν δύο διαφορετικοί τύποι υπεριδρωσίας: η πρωτοπαθής και η γενικευμένη. Η πρωτοπαθής είναι ιδιοπαθής και επηρεάζει κυρίως τις παλάμες, τα πέλματα και τις μασχάλες.

Η γενικευμένη υπεριδρωσία είναι πιο σπάνιας μορφής. Ιδρώνει ολόκληρο το σώμα και συνήθως σχετίζεται με αιτίες, όπως είναι τα φάρμακα ή κάποιες ασθένειες και καταστάσεις, όπως είναι αγχώδεις διαταραχές, ορισμένες μορφές καρκίνου, καρδιαγγειακά και ορμονικά προβλήματα.

Σύμφωνα με στοιχεία από την International Hyperhidrosis Society, εκτιμάται ότι:

  • 367 εκ. άνθρωποι έχουν πρωτοπαθή υπεριδρωσία
  • 73 εκ. άνθρωποι έχουν πρωτοπαθή υπεριδρωσία στις μασχάλες
  • 17% των εφήβων υποφέρει από πρωτοπαθή υπεριδρωσία

Η πρωτοπαθής (ιδιοπαθής) υπεριδρωσία ταξινομείται σε:

  • παλαμοπελματική υπεριδρωσία: υπερβολική ιδιοπαθής εφίδρωση στα  (παλαμιαία) και των πελμάτων (πελματιαία),
  • κρανιοπροσωπική υπεριδρωσία: υπερβολική εφίδρωση στο πρόσωπο ή το τριχωτό της κεφαλής, και
  • μασχαλιαία υπεριδρωσία: υπερβολική παραγωγή ιδρώτα στις μασχάλες.

Οι ιδρωτοποιοί αδένες και η λειτουργία τους

Οι ιδρωτοποιοί αδένες διακρίνονται σε εκκρινείς και αποκρινείς. Οι εκκρινείς βρίσκονται σχεδόν σε όλο το δέρμα και απελευθερώνουν τον ιδρώτα απ’ ευθείας στην επιφάνεια του δέρματος. Εκκρίνουν διαυγή, υδατική και άοσμη ουσία, η οποία αποτελείται κυρίως από νερό και αλάτι, το οποίο αναστέλλει τη βακτηριακή δραστηριότητα και τις οσμές. Ευθύνονται για την υπεριδρωσία και κύριες λειτουργίες τους είναι η θερμορύθμιση του σώματος, η αποβολή της περίσσειας ποσότητας νερού και η προστασία του δέρματος από ορισμένα βακτήρια.

Αντίθετα, οι αποκρινείς αδένες βρίσκονται σε ορισμένα σημεία του σώματος, συμπεριλαμβανομένων των μασχαλών. Εκκρίνουν μια μορφή ελαιώδους ιδρώτα, που οι πρωτεΐνες του διασπώνται εύκολα από βακτήρια, προσδίδοντάς του με αυτό τον τρόπο οσμή. Απελευθερώνουν τον ιδρώτα στα τριχοθυλάκια και συνήθως ενεργοποιούνται σε περιόδους συναισθηματικού στρες.

Το ανθρώπινο σώμα έχει 4 – 5 εκ. ιδρωτοποιούς αδένες. Στις μασχάλες βρίσκεται μόνο το 2% των ιδρωτοποιών αδένων.

Τα αίτια της πρωτοπαθούς ή ιδιοπαθούς υπεριδρωσίας

Αν και η ακριβής αιτία είναι άγνωστη, υπάρχουν στοιχεία που υποδεικνύουν ότι μπορεί να είναι μια κληρονομική γενετική διαταραχή. Η έναρξη συνήθως συμβαίνει σε μικρή ηλικία, συχνά κατά τη διάρκεια της εφηβείας, αλλά σε μερικές περιπτώσεις και νωρίτερα.

Οι επιπτώσεις της ιδιοπαθούς υπεριδρωσίας

Η πρωτοπαθής υπεριδρωσία συχνά προκαλεί συναισθηματική φόρτιση, έλλειψη εμπιστοσύνης, αμηχανία, κατάθλιψη και αποφυγή συμμετοχής σε κοινωνικές δραστηριότητες. Μπορεί να επηρεάσει σοβαρά τη ζωή ενός ατόμου, τόσο κοινωνικά όσο και επαγγελματικά, καθώς υπάρχει πιθανότητα να οδηγήσει σε χαμηλές επιδόσεις στην εργασία και να εμποδίσει τις προσωπικές σχέσεις.

Μία ανασκόπηση στην ιατρική βιβλιογραφία δείχνει ότι μεταξύ όλων των δερματολογικών ασθενειών και παθήσεων, η υπεριδρωσία είναι αυτή που έχει τη μεγαλύτερη αρνητική επίδραση στην ποιότητα ζωής.

Μασχαλιαία υπεριδρωσία και αντιμετώπιση με μικροκύματα

Οι επιστήμονες ερευνούσαν την ενέργεια των μικροκυμάτων σαν τρόπο ιατρικής θεραπείας για πολλές δεκαετίες. Η πρώτη θεωρητική εργασία για την θερμική θεραπεία βασισμένη σε μικροκύματα αναφέρεται από τη δεκαετία του 1930. Η εργαστηριακή ανάπτυξη λογισμικού στον τομέα των μικροκυμάτων ξεκίνησε το 1946. Η τεχνολογία των μικροκυμάτων αναπτύχθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 για χρήση στην ογκολογία, ουρολογία, καρδιολογία και γενική χειρουργική.

Σε αντίθεση με άλλες μορφές ενέργειας, όπως τα LASER που απαιτείται τομή για να φθάσουν τους ιδρωτοποιούς αδένες, τα μικροκύματα διεισδύουν εκεί όπου βρίσκονται οι ιδρωτοποιοί αδένες. Στόχος είναι η θεραπεία της πρωτοπαθούς μασχαλιαίας υπεριδρωσίας με μη επεμβατικό τρόπο.

Η ενέργεια των μικροκυμάτων εκπέμπεται σε μήκη κύματος ακριβώς ανάμεσα σε αυτά που χρησιμοποιούνται στις ασφαλείς ιατρικές δερματολογικές συσκευές LASER και RF.

υπεριδρωσία - miraDry

Θεραπεία miraDry για τη μασχαλιαία υπεριδρωσία

Τα Εργαστήρια Miramar Labs στην Αμερική είναι τα πρώτα που χρησιμοποίησαν την ενέργεια των μικροκυμάτων για την αποτελεσματική θεραπεία της μασχαλιαίας υπεριδρωσίας και βρωμιδρωσίας. Η συσκευή miraDry εκπέμπει μικροκύματα στη βέλτιστη συχνότητα (5.8GHz) για μέγιστη απορρόφηση στην περιοχή μεταξύ χορίου και υποδόριου λιπώδους ιστού, όπου βρίσκονται οι ιδρωτοποιοί αδένες.

Πρόκειται για μία διεθνώς αναγνωρισμένη θεραπεία για την μασχαλιαία υπεριδρωσία και βρωμιδρωσία. Είναι η μοναδική μη επεμβατική θεραπεία με μόνιμα αποτελέσματα, που φέρει πιστοποίηση FDA. Μεταξύ των πλεονεκτημάτων της περιλαμβάνονται τα εξής:

  • Στοχεύει επιλεκτικά την περιοχή του δέρματος στις μασχάλες, όπου βρίσκονται οι ιδρωτοποιοί αδένες.
  • Δεν επηρεάζεται από το πάχος του δέρματος.
  • Προκαλεί θερμόλυση μόνο στους ιδρωτοποιούς αδένες.
  • Διοχετεύει ενέργεια με σταθερό ρυθμό.
  • Διαθέτει ρυθμίσεις με δυνατότητα να διοχετεύει θερμότητα για μικρότερο ή μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
  • Έχει διαρκή αποτελέσματα – οι ιδρωτοποιοί αδένες δεν αναγεννιούνται.
  • Είναι κλινικά αποδεδειγμένη.

Ιδιοπαθής υπεριδρωσία και αντιμετώπιση

Υπάρχουν διάφορες θεραπείες για τη συμπτωματική αντιμετώπιση της ιδιοπαθούς υπεριδρωσίας. Ενδεικτικά αναφέρονται:

1. Τοπικές θεραπείες

Εφαρμογή ACH: Η θεραπεία γίνεται με διάλυμα 20–25% χλωριούχου εξαϋδρικού αργιλίου (ACH) σε αιθανόλη. Η σωστή εφαρμογή της τεχνικής είναι σημαντική. Στην περιοχή των μασχαλών, το διάλυμα θα πρέπει να εφαρμοστεί μόνο το βράδυ σε αξύριστο δέρμα, με ή χωρίς κάλυψη και να ξεπλυθεί το επόμενο πρωί, πριν ιδρώσουμε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η παρουσία υγρασίας οδηγεί στον σχηματισμό υδροχλωρικού οξέος με επακόλουθο τον ερεθισμό του δέρματος.

Για τη μείωση του συχνού προβλήματος ερεθισμού του δέρματος, που είναι ο συνήθης λόγος για την αποτυχία της θεραπείας, μπορεί να χρησιμοποιηθούν ήπια τοπικά κορτικοστεροειδή. Για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του ACH, συνίσταται η λήψη από του στόματος αντιχολινεργικού 45 λεπτά πριν την εφαρμογή του ACH. Με τον τρόπο αυτό, μειώνεται η εφίδρωση κατά τη στιγμή της εφαρμογής και το ACH παραμένει στο δέρμα επιδρώντας στους ιδρωτοποιούς αδένες. Η διακοπή των από του στόματος αντιχολινεργικών φαρμάκων μπορεί να γίνει μετά από αρκετές θεραπείες, αφού επιτευχθεί μείωση της εφίδρωσης.

Ο έλεγχος της υπεριδρωσίας μπορεί να διαρκέσει 2-3 εβδομάδες με τοπικό ACH, διάστημα στο οποίο η εφαρμογή μπορεί να μειωθεί σε μία φορά την εβδομάδα, ή σε συχνότητα με την οποία διατηρείται ο έλεγχος.

Άλλες τοπικές θεραπείες:  Περιλαμβάνουν τοπική εφαρμογή με φορμαλδεΰδη, η οποία είναι ένας κοινός τοπικός ευαισθητοποιητής και γλουταραλδεΰδη, η οποία χρωματίζει το δέρμα. Το τζελ εθεναμίνης, επίσης, απελευθερώνει φορμαλδεΰδη και δεν προκαλεί συχνά αλλεργία εξ επαφής. Αποτελεσματική, επίσης, είναι η χρήση του αντιχολινεργικού γλυκοπυρρολάτη σε συγκεντρώσεις 1,5-2%, το οποίο εφαρμόζεται τοπικά σε μια υδατική βάση κρέμας ή με επιθέματα γλυκοπυρρολάτης.

2. Ιοντοφόρηση

Ιοντοφόρηση είναι η διαδικασία εισαγωγής στους ιστούς, μέσω του δέρματος, ιόντων αλατιού σε διάλυμα. Προτείνεται για τη θεραπεία της παλαμιαίας, πελματιαίας και μασχαλιαίας υπεριδρωσίας. Η θεραπεία γίνεται με τη χρήση συσκευής ιοντοφόρησης. Τα χέρια ή τα πόδια του ασθενούς τοποθετούνται σε επίπεδη θέση στον πυθμένα δύο δίσκων γεμάτων με νερό, στους οποίους μεταφέρεται ρεύμα μέσω ηλεκτροδίων. Το ρεύμα αυξάνεται μέχρι το σημείο που ο ασθενής αρχίζει να ενοχλείται (περίπου 15mA στις παλάμες και 20mA στα πέλματα). Κάποιες συσκευές ιοντοφόρησης διαθέτουν ένα ειδικό ηλεκτρόδιο για χρήση στις μασχάλες.

Ο μηχανισμός μείωσης της εφίδρωσης δεν είναι γνωστός. Χρησιμοποιούνται πυκνότητες ρεύματος που είναι κάτω από το όριο πρόκλησης βλάβης στο ακροσυρίγγιο και δεν προκύπτει μηχανική απόφραξη. Η ιοντοφόρηση αντενδείκνυται στην εγκυμοσύνη και σε ασθενείς με βηματοδότες και μεταλλικά εμφυτεύματα. Μέχρι την επαρκή μείωση της εφίδρωσης πραγματοποιούνται εικοσάλεπτες συνεδρίες τρεις φορές την εβδομάδα. Μετά από αυτό συστήνονται θεραπείες συντήρησης μία ή δύο φορές το μήνα. Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθούν αντιχολινεργικά φάρμακα όπως το βρωμιούχο γλυκοπυρρόνιο τα οποία εισάγονται μέσω ηλεκτροφόρησης. Σύμφωνα με μια πρόσφατη αναφορά, η βοτουλινική τοξίνη που μεταδίδεται στις παλάμες μέσω της ιοντοφόρησης μπορεί να είναι αποτελεσματική στη θεραπεία της παλαμιαίας υπεριδρωσίας.

3. Αντιχολινεργικά φάρμακα

Τα από του στόματος αντιχολινεργικά φάρμακα και τα ήπια ηρεμιστικά δημιουργούν δοσοεξαρτώμενη αναστολή της εφίδρωσης. Έχουν περιορισμένη χρήση λόγω των παρενεργειών τους. Ωστόσο, οι επιδράσεις των αντιχολινεργικών φαρμάκων, μπορεί να προκύψουν σε δόσεις που παράγουν ικανοποιητική αναστολή της εφίδρωσης, περιορίζοντας έτσι τη χρήση τους. Τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα από του στόματος αντιχολινεργικά φάρμακα είναι το βρωμιούχο γλυκοπυρρόνιο (Robinul), έως και 2mg τρεις φορές ημερησίως, ή η προπανθελίνη 15mg τρεις φορές ημερησίως.

Άλλα συστημικά φάρμακα που έχουν χρησιμοποιηθεί είναι ο αποκλειστής διαύλων ασβεστίου διλτιαζέμη, ο αναστολέας του ΚΝΣ κλονιδίνη και τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, παρόλο που οι αποδείξεις προέρχονται μόνο από λίγες αναφορές.

4. Btx

Η ενδοδερμική ένεση βοτουλινικής τοξίνης δημιουργεί προσωρινή ανιδρωσία και χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της υπεριδρωσίας στις μασχάλες, τις παλάμες, το πρόσωπο, καθώς και σε άλλες περιοχές με εστιακή υπεριδρωσία. Υπάρχουν οκτώ γνωστοί ορότυποι της βοτουλινικής τοξίνης, ενώ εμπορικά διαθέσιμος είναι ο τύπος Α εξωτοξίνη (BTX-A) ως Btx και Dysport. Αυτά τα διαφορετικά εμπορικά διαθέσιμα προϊόντα με BTX-A διαφέρουν ως προς τη δραστικότητά τους. Έχει αποδειχτεί ότι η βοτουλινική τοξίνη τύπου B (BTX-B, Neurobloc) είναι αποτελεσματική στη θεραπεία της παλαμιαίας υπεριδρωσίας. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εναλλακτική των προϊόντων με BTX-A, ειδικά σε περιπτώσεις όπου ο σχηματισμός αντισώματος οδηγεί σε απώλεια κλινικού οφέλους από το BTX-A. Η δράση του προκαλείται μέσω της μη αναστρέψιμης αναστολής της απελευθέρωσης ακετυλοχολίνης από τις χολινεργικές συνδέσεις.

Η θεραπεία της μασχαλιαίας περιοχής είναι απλή και καλά ανεκτή. Πραγματοποιούνται πολλαπλές ενέσεις σε απόσταση 2cm στη μασχαλιαία κοιλότητα στην περιοχή όπου παρουσιάζει μέγιστη εφίδρωση (μία περιοχή 200cm2 περίπου). Η ένεση στο δέρμα της παλάμης είναι επίπονη (μπορεί να απαιτείται αποκλεισμός των νεύρων της περιοχής και δεν είναι καλά ανεκτή). Δεν αποτελεί πρακτική θεραπεία για την παλαμιαία υπεριδρωσία. Η αδρανοποίηση των επηρεαζόμενων χολινεργικών συνδέσεων είναι μόνιμη. Όμως, δημιουργούνται νέες χολινεργικές συνδέσεις μέσω της φυσικής διαδικασίας ανανέωσης και επιδιόρθωσης του ιστού, οπότε το αποτέλεσμα είναι προσωρινό. Η έναρξη της ανιδρωσίας σημειώνεται 24-72 ώρες μετά την ενδοδερμική ένεση και διαρκεί 3-6 μήνες.

5. Επεμβατικές θεραπείες

Για την αντιμετώπιση της μασχαλιαίας υπεριδρωσίας χρησιμοποιούνται διάφορες επεμβατικές μέθοδοι. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι εξής:

  • Κρυοθεραπεία (πολύ επίπονη και πολύ λίγο ανεκτή).
  • Μέθοδοι για την αφαίρεση του υποδόριου ιστού. Γίνονται κάποιες τομές στο δέρμα για να είναι εφικτή η πρόσβαση στους υποδόριους μασχαλιαίους ιστούς και αποκόπτεται το βαθύτερο χόριο και η επικείμενη υποδερμίδα. Για την επίτευξη αυτού του στόχου εφαρμόζονται και άλλες μέθοδοι όπως η υποδόρια απόξεση και η λιποαναρρόφηση στη μασχαλιαία περιοχή.
  • Μέθοδοι αφαίρεσης του δέρματος και του υποδόριου ιστού.
  • Μέθοδοι που συνδυάζουν την αφαίρεση του δέρματος και την εκτομή του υποδόριου ιστού.

Η επιλεκτική απόξεση της συμπαθητικής νεύρωσης στις παλάμες, τις μασχάλες ή τα πέλματα μειώνει αποτελεσματικά την εφίδρωση. Γενικά επιτυγχάνονται ικανοποιητικά αποτελέσματα σε μακροχρόνιο επίπεδο, παρόλο που συνήθως υπάρχει υποτροπή της εφίδρωσης. Θεωρείται η καλύτερη μέθοδος για τη σοβαρή παλαμιαία υπεριδρωσία (άνω θωρακική συμπαθεκτομή, γάγγλια Τ2/Τ3 ), αποφεύγοντας την απονεύρωση των μασχαλιαίων ιδρωτοποιών αδένων. Πραγματοποιείται ενδοσκοπικά (μέσω της διαθωρακικής οδού) με χρήση ηλεκτροκαυτηρίασης ή λέιζερ.

Επίσης χρησιμοποιείται η μέθοδος της διαδερμικής χημικής συμπαθεκτομής με αιθανόλη, η οποία μπορεί να εφαρμοστεί για οσφυϊκή συμπαθεκτομή για τη θεραπεία της παλαμιαίας υπεριδρωσίας.

Διαβάστε επίσης:

Υπεριδρωσία και βρωμιδρωσία μασχαλών